Teknede Güvenlik Ekipmanları: Zorunluluk ve Gerçek İhtiyaç

Güvenlik ekipmanı, hayatında bir kez kullanılacak ve o bir kezde çalışması gereken malzemedir. Bu yüzden seçimi ve bakımı, kullanım sıklığıyla ters orantılı bir dikkat ister.

Bu yazı ekipmanların ne işe yaradığını, nasıl seçildiğini ve nasıl kontrol edildiğini anlatıyor.

Önemli not: zorunlu ekipman listesi teknenin boyuna, kayıt tipine ve seyir bölgesine göre değişir ve mevzuat güncellenir. Aşağıdaki liste bir çerçeve sunar; bağlı bulunduğunuz liman başkanlığının güncel listesi esastır. Denetimde geçerli olan o listedir.

Can yeleği: en temel ekipman

Teknedeki her kişi için uygun boyda bir can yeleği bulunmalıdır — misafirler dahil.

Tipler:

• Katı yüzdürücülü (köpüklü) yelek. Basit, bakımı yok, her zaman hazır. Hacimlidir ve giymesi rahatsız olduğu için çoğu zaman giyilmez, dolapta kalır.

• Otomatik şişen (can şişirici) yelek. Suya değince ya da elle şişer. Rahat olduğu için gerçekten giyilir — bu, en büyük avantajıdır. Karşılığında düzenli bakım ister.

Çocuk yeleği ayrıdır. Yetişkin yeleği çocukta işe yaramaz; suda ters döner ve başı su altında kalabilir. Çocuk yeleğinde bacak arası kayışı ve boyun desteği olmalıdır.

Şişen yelek bakımı:

1. Karbondioksit tüpünü kontrol edin. Delinmişse (kullanılmışsa) değişmeli. Tartarak da anlaşılır.

2. Otomatik tetikleyiciyi kontrol edin. Tablet ya da kartuş tipi; nemle çözünen bir parça vardır ve son kullanma tarihi taşır.

3. Şişirip bekletin. Yılda bir ağızdan şişirip 24 saat bekletin; iniyorsa kaçak vardır.

4. Yeleği doğru katlayın. Yanlış katlanan yelek açılırken takılabilir.

Can simidi ve fırlatma halatı

Denize adam düştüğünde ilk atılacak şeydir ve hemen erişilebilir olmalıdır — dolabın içinde değil, güvertede bağlı.

Yanına bağlanan halat yüzen tip (polipropilen) olmalıdır; batan bir halat pervaneye dolanır.

Işıklı can simidi ve suya değince yanan otomatik ışıklar, gece kurtarmayı belirgin biçimde kolaylaştırır.

Yangın söndürücü

Teknede yangın hızla büyür ve kaçacak yer sınırlıdır.

Kaç adet, nerede? En az bir tanesi kabinde, bir tanesi motor bölmesine yakın ama dışarıdan erişilebilir olmalıdır. Yangının kaynağına giden yolu kesen bir söndürücü işe yaramaz.

Motor bölmesi için özel not: kapağı açıp yangına oksijen vermek durumu kötüleştirir. Motor bölmelerinde, kapak açmadan içeri boşaltmayı sağlayan bir port ya da otomatik söndürme sistemi tercih edilir.

Kontrol: basınç göstergesi yeşil bölgede mi, mühür sağlam mı, son kontrol tarihi geçmiş mi? Tozlu tip söndürücüler yılda bir ters çevrilip sallanmalı; toz dipte sıkışırsa çıkmaz.

İşaret araçları

Yardım çağırmanın iki yolu vardır: görsel ve telsiz.

İşaret fişekleri. Paraşütlü fişek uzaktan görünür, el fişeği yakında konum belirtir, duman kandili gündüz kullanılır. Hepsinin son kullanma tarihi vardır ve süresi geçmiş fişek güvenilmezdir. Su geçirmez bir kapta ve erişilebilir yerde saklayın.

Süresi geçmiş fişekler çöpe atılmaz — patlayıcı sınıfındadır. Liman başkanlığı ya da yetkili toplama noktasına teslim edilir.

Elektronik işaret ışığı. Bazı bölgelerde fişek yerine kabul edilen, pille çalışan yanıp sönen LED cihazlar vardır. Son kullanma tarihi sorunu yoktur.

Ayna ve düdük. Basit, ucuz ve pilsiz. Güneşli günde ayna, şaşırtıcı derecede uzaktan görünür.

VHF telsiz

Cep telefonu denizde güvenilir bir kurtarma aracı değildir: kıyıdan uzaklaştıkça çeker gücü düşer ve yalnız aradığınız kişiye ulaşırsınız.

VHF farklıdır: yaptığınız çağrıyı çevrenizdeki bütün tekneler ve sahil güvenlik aynı anda duyar. Denizde yardımın en hızlı geldiği yol budur.

DSC özelliği. Modern VHF'lerde kırmızı bir imdat düğmesi vardır. Basıldığında kimliğiniz ve GPS konumunuz otomatik olarak yayınlanır. Bunun çalışması için cihaza MMSI numarası tanımlanmış olmalıdır — tanımsız bir DSC düğmesi sadece bir düğmedir.

Kanal 16 imdat ve çağrı kanalıdır; seyir hâlinde açık tutulur.

El tipi VHF yedek olarak değerlidir: ana cihaz ya da akü giderse çalışmaya devam eder.

EPIRB ve PLB

Açık denize çıkanlar için: uydu üzerinden konumunuzu arama kurtarma merkezine ileten cihazlardır.

• EPIRB tekneye kayıtlıdır, genellikle otomatik olarak suya değince çalışır.

• PLB kişiye kayıtlıdır, elle etkinleştirilir, yelek cebinde taşınır.

Kıyı seyri yapan bir gezi teknesinde zorunlu olmayabilir; açık geçiş yapanlar için hayat kurtarıcıdır. Kayıt şart: kayıtsız bir cihaz sinyal verir ama kime ait olduğu bilinmez.

Sintine pompası ve tıpalar

Su alma, teknede en hızlı kötüleşen durumdur.

Otomatik sintine pompası ve şamandırası çalışır durumda olmalı, hattı ana şalterden bağımsız beslenmelidir. Şalter kapalıyken su alan tekne, pompası çalışmadığı için batabilir.

Ahşap tıpalar (konik takozlar). Her deniz vanası ve gövde geçişinin yanına, ölçüsüne uygun bir tıpa bağlanır. Hortum patlarsa tıpa deliği kapatır. Ucuz, basit ve teknede en çok işe yarayan acil durum malzemelerinden biridir.

El pompası ve kova. Elektrik gittiğinde kalan tek seçenektir.

İlk yardım çantası

Denizcilik için özel içerik gerekir:

• Kesik ve sıyrık için steril malzeme (güvertede kesik yaygındır)

• Deniz tutması ilacı

• Güneş yanığı kremi

• Yara temizleyici — deniz suyu kaynaklı enfeksiyon riski

• Kişisel ilaçlar, su geçirmez kutuda

Çantayı su geçirmez bir kapta tutun ve içeriğin son kullanma tarihlerini yılda bir kontrol edin.

Denize adam düştü: ekipman ve tatbikat

Bu, denizde en hızlı ölümcül hâle gelen durumdur ve tek başına ekipmanla çözülmez — plan gerektirir.

Anında yapılacaklar:

1. "Denize adam düştü" diye bağırın. Teknedeki herkes duymalı.

2. Can simidini atın — kişiye ulaşmasa bile suda bir işaret noktası oluşturur.

3. Bir kişiyi gözcü yapın. Tek işi düşen kişiye bakmak ve elini o yöne uzatmak olsun. Gözünü ayırdığı an, dalgalı denizde kişiyi kaybetmek saniyeler alır.

4. Plotter'da MOB düğmesine basın. Konumu işaretler; çoğu cihazda özel bir tuşu vardır.

5. Dönüş manevrasına başlayın ve yaklaşırken motoru durdurun — pervane en büyük tehlikedir.

Ekipman: yüzen halat, kurtarma merdiveni ya da askısı, kurtarma yeleği. Sudaki bir kişiyi yüksek bir bordodan tek başına çekmek çok zordur; kurtarma merdiveninin sudan çalıştırılabilir olması önemlidir.

Tatbikat. Bir kova ya da usturmaçayı denize atıp geri alma denemesi yapın. Bunu bir kez yapmış olmakla hiç yapmamış olmak arasında büyük fark vardır.

Ekipmanın yeri: erişilemeyen ekipman yok sayılır

Güvenlik malzemesinin nerede durduğu, ne olduğu kadar önemlidir.

• Can simidi güvertede, bağlı ve tek hareketle çözülebilir olmalı.

• Yangın söndürücü kabin girişinde ve motor bölmesine yakın — ama yangının olduğu yerin *içinde* değil.

• İşaret fişekleri su geçirmez kapta, kabin girişinde; suya batmakta olan bir tekneden derin bir dolabı açmaya vakit yoktur.

• Tıpalar ait oldukları vananın yanına bağlı.

• İlk yardım çantası herkesin bildiği tek bir yerde.

Misafirlere söyleyin. Çıkmadan önce bir dakikanızı ayırıp can yeleklerinin nerede olduğunu, VHF'in nasıl kullanıldığını ve motorun nasıl durdurulacağını gösterin. Kaptan devre dışı kalırsa bu bir dakika belirleyici olur.

Emniyet kemeri ve can halatı

Açık denizde ve gece seyrinde güverteye çıkan kişi, tekneye bağlı olmalıdır.

Emniyet kemeri (harness) genellikle şişen can yeleğiyle birleşiktir. Can halatı (tether) kemeri tekneye bağlar; iki karabinalı olanlar geçiş sırasında sürekli bağlı kalmayı sağlar.

Jackline güverte boyunca gerilen bir bant ya da halattır; karabinayı ona takıp baştan kıça bağlı kalarak yürüyebilirsiniz.

Kural basittir: karanlıkta ya da kötü havada tek başına güverteye çıkan kişi bağlı olmalıdır. Denize düşen ve teknesi uzaklaşan bir kişinin kurtulma ihtimali, bağlı kalıp güvertede sürüklenen bir kişininkinden kat kat düşüktür.

Sezon başı güvenlik kontrolü

Yarım saatte yapılan bu tur, ekipmanın gerçekten çalışır olmasını sağlar:

1. Can yelekleri: sayı, boy, tüp ve tetikleyici

2. Can simidi ve yüzen halat: yerinde ve erişilebilir mi?

3. Yangın söndürücüler: basınç, mühür, tarih

4. İşaret fişekleri: son kullanma tarihi

5. VHF: çalışıyor mu, MMSI tanımlı mı, anten sağlam mı?

6. Sintine pompası: şamandırayı elle kaldırıp test edin

7. Tıpalar: her gövde geçişinin yanında mı?

8. İlk yardım çantası: tarihler

9. Seyir fenerleri: hepsi yanıyor mu?

10. Demir ve zincir: bkz. demir zinciri bakımı

Ekipmandan önce gelen şey

En iyi güvenlik ekipmanı, kullanılmayanıdır — çünkü o duruma hiç girilmemiştir.

Bunun üç yolu var: hava tahminini okumak, teknenin CE kategorisine uygun sularda kalmak ve bakımı aksatmamak. Denizde yaşanan sorunların büyük kısmı bu üçünden birinin atlanmasıyla başlar.

Hava değerlendirmesi için hava durumu yazımıza, rota planlaması için rota yazımıza bakabilirsiniz.